Borgen of beren mesten?

Het is de laatste paar jaar weer een omgekeerde trend aan het worden. Na een aantal jaren waarin geleidelijk het percentage beren en gelten opliep naar meer dan 80%, zijn borgen en gelten langzaam maar zeker terrein aan het terugwinnen. Slachterijen willen in hun pakket liever borgen dan beren.

De voordelen van borgen en gelten op een rijtje:

  • Borgen en gelten kunnen gemiddeld behoorlijk zwaarder worden afgeleverd. Dat drukt de kostprijs per kg vlees vanwege lagere bigkosten per kg geslacht gewicht.
  • In tegenstelling tot beren en gelten, worden borgen en gelten meestal op dezelfde gewichtstabel afgerekend. Meestal moeten beren lichter worden geleverd en dat geeft of meer gewichtskorting of meer leegstand vanwege het feit dat de snelst groeiende sekse het lichtst moet worden afgeleverd.
  • Extra toeslagen voor borgen en gelten verhogen de opbrengstprijs per kg geslacht gewicht. Daar staat tegenover dat de berenkorting of kosten die in rekening worden gebracht voor de berentest eerder hoger dan lager zijn geworden.
  • Borgen hebben meer spek dan beren en afhankelijk van het bedrijfsniveau en het concept kan dit in de uitbetaling ook een plus zijn.
  • Borgen hebben een hogere spierdikte dan beren en zitten daarmee dichter bij gelten dan de beren qua spierdikte. Dit geeft varkens met meer uniformiteit in de spiertabellen ook een hoger aandeel type AA.
  • Borgen en gelten hoeven niet gescheiden te worden aangeleverd bij de slachterij.
  • Borgen hebben een hogere voeropnamecapaciteit dan beren en dat geeft kansen op inzet van goedkopere voerpakketten.
  • Qua uitval zie ik in de landelijke cijfers geen verschil. Toch is het gevoel bij de varkenshouders dat ze met beren meer uitval hebben vanwege onrust. Kennelijk hebben borgen andere redenen van uitval die we niet aan sekse relateren.

De nadelen van borgen en gelten op een rijtje:

  • Borgen hebben een lagere groei dan beren. Zeker wanneer het bedrijfsniveau hoog is.
  • Borgen en gelten hebben gemiddeld een duidelijk minder goede voerefficiëntie. Dat is ongunstig voor de voerkosten maar ook voor de mestproductie.
  • Van beren naar borgen overschakelen zal discussie geven over de biggenprijs. Daar staat tegenover dat misschien de eindbeer naar minder luxe kan.

De voordelen van borgen en gelten zijn in de Duitse uitbetalingssystematieken in mijn optiek duidelijk lager dan in Nederland. De prijsverschillen zijn kleiner en er is minder ruimte om de borgen zwaarder te leveren.

Zowel het voordeel van borgen als het nadeel van borgen kan zo oplopen tot enkele tienduizenden euro’s  per bedrijf. Het goed doorrekenen en het in kaart brengen van de veranderingen en vertalen naar financiële kengetallen is raadzaam.

Via een Saldo-model is goed in kaart te brengen wat er gaat gebeuren. Het managen van de verwachtingen is belangrijk om verrassingen te voorkomen.